Jonatan



Ang. — Jonathan
Odmiana amerykańska, znaleziona została około 1800 r. przez Fi­lipa Ricka w Ulster w stanie New York jako siewka nieznanego pochodzenia. Nazwę nadano jej dla uczczenia Jonathana Has-broucka, który był pierwszym jej propagatorem. Jonatan, wraz z liczną grupą jego czerwonoowocowych mutantów, rozpowszech­niony jest w USA, Australii i Europie, wysoko ceniony jest też 80 w ZSRR, szczególnie na Ukrainie i w Mołdawii. Na Węgrzech
Jonatan stanowi ponad 60'% składu sadów jabłoniowych. W Euro­pie Zachodniej i w Bułgarii traci swą popularność na rzecz od­miany Golden Delicious. W Polsce w młodych sadach zajmuje czołowe miejsce.
Drzewo początkowo rośnie dość szybko, później słabiej. Tworzy Drzewo koronę małą lub średniej wielkości, kulistą, gęstą, z licznymi zwi­sającymi gałązkami, pokrytymi krótkopędami. Kwitnie dość póź­no. Kwiaty są wytrzymałe na przymrozki. Jonatan jest częściowo odmianą samopylną, ale zapylacze są konieczne; zaleca się na nie odmiany Wealthy, Idared i Cortland. Jonatan jest bardzo dobrym zapylaczem dla wielu odmian kwitnących średnio późno, jak James Grieve, Koksa Pomarańczowa, Bankroft iid. W okres owo­cowania wchodzi bardzo wcześnie (3—4 rok). Owocuje co roku i bardzo obficie. Jest niedostatecznie wytrzymałe na mróz, ulega mączniakowi, natomiast jest stosunkowo odporne na parch. Do­brze rośnie i obficie owocuje w cieplejszych rejonach Polski i wy­maga gleb żyznych i głębokich. Może być szczepione na siewkach Antonówki, jak i na podkładkach karłowych oraz półkarłowych, bez widocznej różnicy w plonach.
Owoce średniej wielkości lub małe, kulistostożkowate lub barył- Owoc kowatostożkowate, regularne, słabo żebrowane przy kielichu. Skórka bardzo mocna, lekko błyszcząca, słomkowożółta z silnym, jednolitym, karminowoczerwonym rumieńcem, przechodzącym w smużki. Przetchlinki drobne, mało widoczne. Szypułka średniej długości, cienka, przy nasadzie zgrubiała. Zagłębienie szypułkowe kształtne, głębokie, wąskie, z nieco falistymi brzegami. Kielich zamknięty, mały. Zagłębienie kielichowe przechodzi w żebra w różnym stopniu zaznaczone na owocu. Miąższ biały z odcie­niem kremowym, ścisły, soczysty, słodkowinny z korzennym, wy­kwintnym smakiem, aromatyczny. Nasiona liczne, jajowate, spi­czaste, średniej wielkości (tabl. 13, 2).
Dojrzałość zbiorczą owoce osiągają pod koniec września; zbierane Dojrzewanie w październiku są lepiej zabarwione, ale w większym stopniu owocu ulegają plamistości Jonatana i rozpadowi wewnętrznemu. Do konsumpcji nadają się w grudniu i owoce duże można przecho­wać do stycznia, średnie i drobne — do końca marca. W chłodni można je przechować o dwa miesiące dłużej, przy czym w chło­dni K. A. nie ulegają plamistości Jonatana.
Jonatan jest odmianą ciepłego klimatu i zasadniczo wymaga Przydatność przewodniej. Jest jedną z odmian najplenniejszych i najwcześniej odmiaiiy wchodzących w okres owocowania, a ponieważ tworzy pączki kwiatowe już na pędach jednorocznych, wybitnie nadaje się na formy wymagające silnego cięcia. Nadaje się do wszelkiego typu sadów i jest niezastąpioną na filery, szczególnie przy zastosowa­niu podwójnych rzędów (system pasowy).
Jonatan ma wiele sportów, z których najpopularniejsze są o owo­cach intensywnie czerwonych, jak Blackjon, rozpowszechniony w stanie Washington, lub Jonared. Liczba sportów stale się zwiększa i np. w Holandii zaleca się sporty jeszcze silniej za­barwione: Jonathan M. Janse i Jonathan J. A. Vogelaar.