Bonkreta Williamsa



Ros. — Wiliams; ang. — Williams, Bartlett; czes. — Wiliamsova caslavka; fr. — Bon Chretien Williams; niem. — Williams Christbirne
Odmiana pochodzenia angielskiego, znaleziona jako siewka przez Staira w Berkshire w drugiej połowie XVIII w. i wprowadzona do sadów w 1797 r. pod nazwą Bon Chretien Williams; w 1817 r. sprowadzona do Ameryki, gdzie występuje pod nazwą Bartlett. Znana i ceniona we wszystkich rejonach uprawy grusz. W Polsce od wielu lat zalecana do uprawy. Ważną jej zaletą jest łatwe przystosowanie się do gleby i klimatu.
Drzewo początkowo rośnie dość silnie, po wejściu w okres owo­cowania słabo. Tworzy koronę jajowatostożkowatą, często niere­gularną, zagęszczoną. Kwitnie średnio późno. Pączki kwiatowe są dość wytrzymałe na przymrozki. Jest bardzo dobrym zapyla-czem dla wielu odmian. Jedynie z odmianą Dobra Ludwika wy­kazuje intersterylność. W okres owocowania wchodzi bardzo wcześnie (w 3—4 roku po posadzeniu) i owocuje obficie, prze­ważnie corocznie. Na mróz bardzo wrażliwe, ale łatwo regeneru­je po przemarznięciu. Na parch średnio wrażliwe. Podwójnie szczepione może być sadzone we wszystkich rejonach sadowni­czych. Na pigwie rośnie bardzo słabo i wymaga pośredniej. Owo­cuje najlepiej na glebach żyznych, przepuszczalnych, na stano­wiskach zacisznych, wzniesionych.
Owoce średniej wielkości, o rozmiarach 85X61 mm i ciężarze 120—185 g, czasem duże (do 240 g), nie zawsze wyrównane, ja­jowate, wydłużone, o nierównej, pofałdowanej powierzchni, mniej lub bardziej pięcioboczne, u podstawy żebrowane. Skórka dość cienka, delikatita, gładka, lekko błyszcząca, usiana gęsto drobny­mi, rdzawymi przetchlinkami i cętkami, od strony nasłonecznio­nej ze słabym, jasnopomarańczowym rumieńcem. Szypułka gru­ba, długości około 25 mm, lekko wygięta. Zagłębienie szypułko­we średniej szerokości i głębokości, nieregularne, o pofałdowa­nych i ordzawionych brzegach. Poza brzegami zagłębienia roz­rzucone są nieregularnie rdzawe cętki. Kielich mały, zamknięty lub półotwarty. Zagłębienie kielichowe niewielkie, dość płytkie, 136 o brzegach delikatnie pofałdowanych i pomarszczonych. Miąższ
kremowobiały, bardzo delikatny, masłowaty, soczysty, winkowa-ty, aromatyczny, bardzo smaczny. Gniazdo nasienne średniej wiel­kości, komórek kamiennych brak, komory zamknięte. Nasion kil­ka, średniej wielkości, jajowate, grube, ostro zakończone (tabl. 19, 1).
Owoce należy zbierać na początku września. W zwykłej prze- Dojrzewanie chowalni mogą być przetrzymane kilka dni, w chłodni, w tern- owocu peraturze — 1°C, od 9 do 11 tygodni. Niedojrzałe owoce znoszą dobrze transport.
Doskonała odmiana deserowa i przerobowa (zwłaszcza na kompo- Przydatność ty i susz). Przetwory z owoców tej odmiany zaliczane są do naj- odmiai,y lepszych, poszukiwane i cenione na wszystkich rynkach świata. Bonkreta Williamsa zalecana jest do wszystkich typów sadów, zwłaszcza w rejonach bardziej sprzyjających uprawie gruszy. W ogrodach przydomowych i działkowych może być sadzony rów­nież sport tej odmiany o czerwonych owocach Bonkreta William­sa Czerwona. Do sadów towarowych mniej się nadaje z powodu większej wrażliwości na mróz (tabl. 18, 2).